2 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων
ΟΙ ΠΟΛΥΤΙΜΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
Αμβρακικός Κόλπος
Α. Για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων και τη Σύμβαση Ramsar.
Η σύμβαση για τους υγροτόπους διεθνούς σημασίας, Σύμβαση Ramsar, είναι μία διακυβερνητική συνθήκη που παρέχει το πλαίσιο για την εθνική δράση και διεθνή συνεργασία για τη διατήρηση και τη «συνετή χρήση» των υγροτόπων και των πόρων τους. Διαπραγματεύθηκε τη δεκαετία του 1960 από τις χώρες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που είχαν ανησυχία για την αυξανόμενη απώλεια και υποβάθμιση των οικοτόπων / υγροτόπων για τα αποδημητικά υδρόβια πτηνά. Η συνθήκη εγκρίθηκε στην ιρανική πόλη Ramsar στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας, στις 2 Φεβρουαρίου του 1971 και τέθηκε σε ισχύ το 1975. Είναι η μοναδική παγκόσμια περιβαλλοντική συνθήκη που ασχολείται με ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα και καλύπτει όλες τις γεωγραφικές περιοχές του πλανήτη. Στη συνθήκη περιλαμβάνονται 1524 υγρότοποι με έκταση 520 εκατομμυρίων στρεμμάτων περίπου.
Τι είναι υγρότοπος:
Σύμφωνα με διεθνείς ορισμούς υγρότοποι «είναι οι ελώδεις περιοχές, βάλτοι, υγροί τυρφώνες φυσικοί ή τεχνητοί, μόνιμοι ή πρόσκαιροι, με στάσιμο ή τρεχούμενο, γλυκό, υφάλμυρο ή αλμυρό νερό καθώς και θαλασσινές περιοχές με βάθος που δεν ξεπερνάει τα 6 μέτρα».
Β. Το σύνθημα για το 2010: «Φροντίδα για τους υγρότοπους - μια απάντηση στην αλλαγή του κλίματος»
Το σύνθημα είναι επίκαιρο, και έχει πολλά να πει, σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο α) σχετικά με τα είδη των υγροτόπων και των οικοσυστημάτων τα οποία βρίσκονται υπό συνεχή απειλή από τις ανθρώπινες πρακτικές β) σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στα οικοσυστήματα των υγροτόπων, και γ) κυρίως, για το ρόλο των υγροτόπων και την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής.
Γ. Οι υγρότοποι στην Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει επίσημα δέκα υγροτόπους τους οποίους και θα πρέπει να τους προστατεύει βάση της συνθήκης Ramsar. Στην πραγματικότητα όμως είναι πολλοί περισσότεροι. Μόνο σε 65 νησιά του Αιγαίου το πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Προστασία των Νησιωτικών Υγροτόπων της Ελλάδας» κατέγραψε 672 υγροτόπους και διαπίστωσε ότι μόνο δύο από αυτούς προστατεύονται επαρκώς. Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των WWF Ελλάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, διαπιστώνονται: «Αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς, αλλοίωση και υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων, απόρριψη στερεών και εκροή αστικών αποβλήτων, παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, εντατικοποίηση της γεωργίας και λαθροθηρία είναι μόνο ορισμένα από τα εντονότατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δέκα υγρότοποι της χώρας που προστατεύονται από την διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ.»
Δ. Ο Αμβρακικός
Η Ήπειρος έχει υγρότοπους ανεκτίμητης αξίας, οι οποίοι είναι τόσο κοντά μας. Κι όμως η αμέλεια της Πολιτείας και η «υποτίμηση» από τις τοπικές κοινωνίες τους καταστρέφει καθημερινά. Είναι πολλές οι δράσεις, απόρροια του μοντέλου ανάπτυξης που επικρατεί, που έχουν οδηγήσει τον υδροβιότοπο του Αμβρακικού στην σημερινή κατάσταση, να εκπέμπει SOS. Αστικά και κτηνοτροφικά λύματα, λιπάσματα και φυτοφάρμακα, υπερβολική χρήση των κτηνιατρικών φαρμάκων, παράκτιες αποθήκες καυσίμων, έργα στο στόμιο του Αμβρακικού, συνεχής αύξηση του αριθμού των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας, αποξηράνσεις, αμμοληψίες, εκχερσώσεις φυσικής βλάστησης, παράνομο κυνήγι, υπεραλίευση, φράγματα, μικροβιακή μόλυνση λόγω κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, διάθεση ζωικών υποπροϊόντων, υλοτομία .
Επίσης, διαπιστώνεται η έλλειψη συντονισμένων δράσεων που να βασίζονται σε ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαχείρισης. Η λειτουργία του Φορέα Διαχείρισης, που έχει θεσπιστεί, δυσχεραίνεται χωρίς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους, χωρίς αρμοδιότητες, χωρίς επαρκώς καταρτισμένο προσωπικό, που να εργάζεται σε μόνιμη βάση. Όσα επί μέρους σχέδια διαχείρισης έχουν εκπονηθεί, δεν έχουν εφαρμοστεί.
Δεν υπάρχει συστηματική επιστημονική παρακολούθηση των οικολογικών αξιών του υγρότοπου από τους φορείς, που είναι αρμόδιοι για την προστασία και διαχείρισή του, πράγμα που αποτελεί και το βασικό εργαλείο για την ιεράρχηση των στόχων διαχείρισης. Όποια παρατήρηση γίνεται, είναι σποραδική και εξαρτάται από την υλοποίηση κοινοτικών προγραμμάτων. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι επικρατεί αδιαφορία, που στην καλύτερη περίπτωση οφείλεται σε ελλείψεις των αναγκαίων ελεγκτικών μηχανισμών
Η Ν.Ε. Πρέβεζας του Συνασπισμού απευθύνεται σε όλους τους αρμόδιους και τους καλεί να απαιτήσουν να εφαρμοστεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα βιώσιμης διαχείρισης και ανάπτυξης του Αμβρακικού Κόλπου σε όφελος όλων των κατοίκων της περιοχής γύρω απ αυτόν. Να σταματήσουν επιτέλους οι αποσπασματικές αναθέσεις και παραχωρήσεις που δεν οδηγούν πουθενά.
Η νέα διακυβέρνηση να προχωρήσει επιτέλους στην απαραίτητη στελέχωση των αρμόδιων Υπηρεσιών των Νομαρχιών και ιδιαίτερα του Φορέα Διαχείρισης. Να αποδείξει στην πράξη ότι είναι τουλάχιστον ειρωνεία να αναφέρει η ΚΥΑ για τον Αμβρακικό ότι από την εφαρμογή της δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού!!!!
Απαιτούμε
§ Να σταματήσουν τα έργα στη μαρίνα Ακτίου και να αποξυλωθούν τα μπαζώματα και τα εγκαταλειμμένα τσιμεντομπλόκ της επέκτασης του λιμανιού Πρέβεζας
§ Άμεση μετεγκατάσταση δεξαμενών καυσίμων και απαγόρευση εισόδου δεξαμενοπλοίων χωρίς διπλά τοιχώματα. Το ίδιο ισχύει και για τον ανεφοδιασμό του Στρατού
§ Επανεξέταση χωροθέτησης όλων των κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών μονάδων και αυστηρή εφαρμογή μελετών και έλεγχο λειτουργίας
§ Να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν μονάδες διαχείρισης και διάθεσης ζωικών υποπροϊόντων σύμφωνα με τον κανονισμό της ΕΕ, αλλά και να χρηματοδοτηθεί η διάθεσή τους από τους κτηνοτρόφους
§ Μελέτη φέρουσας ικανότητας του Αμβρακικού ώστε να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη αύξηση του αριθμού των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας, που οδηγεί σε μη αναστρέψιμη κάμψη του οικοσυστήματος
§ Να προσανατολιστούν οι αγροτικές καλλιέργειες σε βιολογική ή ολοκληρωμένη διαχείριση για την μείωση των μεγάλων ποσοτήτων λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων που έχουν τεράστιες επιπτώσεις στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, με στόχο να οδηγηθούμε σε πιστοποιημένα ποιοτικά προϊόντα.
$Να περιοριστεί η χρήση κτηνιατρικών και αντιβιοτικών φαρμάκων και να οδηγηθούμε σε παραγωγή ζωικών προϊόντων με βιολογικά πρότυπα και πιστοποιημένων προϊόντων με σημαντική υπεραξία
$Άμεση εφαρμογή του προγράμματος απονιτροποίησης
§ Άμεση δημιουργία μονάδων βιολογικού καθαρισμού σε όλες τις ρυπαίνουσες εγκαταστάσεις ώστε τα λύματα να πληρούν τις προδιαγραφές ποιότητας της ΕΕ
$Να οργανωθεί η διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων γύρω από τον Αμβρακικό και να κλείσουν όλες οι ανεξέλεγκτες χωματερές. Έμφαση να δοθεί στην ανακύκλωση
§ Να εφαρμόζονται οι περιβαλλοντικές μελέτες. Αυτές να εκπονούνται από αξιόπιστους φορείς, ώστε να πάψουν να αποτελούν άλλοθι για την υλοποίηση των οποιωνδήποτε έργων
· Σημαντικό ρόλο να παίξει ο Φορέας Διαχείρισης, που βρίσκεται ήδη υπό νέα διοίκηση, με καθορισμό αρμοδιοτήτων, στελέχωση με ειδικευμένο προσωπικό και διάθεση των αναγκαίων πόρων για τη λειτουργία του
Καλούμε
όλους τους φορείς της περιοχής, που ενδιαφέρονται για την σωτηρία του Αμβρακικού σε επαγρύπνηση, συνεργασία, συσπείρωση και κινητοποίηση.
N.E. ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ
synprevezas@gmail.com
