Μεσοπρόθεσμο "ριφιφί" εις βάρος του περιβάλλοντος

Σταυρογιάννη Λ.
Ημερομηνία δημοσίευσης: Αυγή 27/10/2011

Το εκτεταμένο “ριφιφι” στους πόρους του "πράσινου ταμείου" έως εξοντώσεώς του επιβεβαίωσε χθες ο τύποις υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Παπακωνσταντίνου σε συνέντευξη Τύπου, στην έδρα του ταμείου στο κέντρο της Αθήνας. Από τα 4 δισ. ευρώ προβλεπόμενα έσοδα, "με συντηρητικές προβλέψεις" για το χρονικό διάστημα 2011-2014, μόλις τα 400 εκατ. θα διατεθούν για τους σκοπούς ίδρυσης του ταμείου και τα 3,6 θα κατευθυνθούν στη μαύρη τρύπα του προϋπολογισμού.

Μόλις 400 εκατ. ευρώ από τα 4 δισ. του Πράσινου Ταμείου θα διατεθούν για τους σκοπούς της ίδρυσής του

Έμπλεος υπερηφάνειας για την αρπαγή του 95% των πόρων του ταμείου, ο ΥΠΕΚΑ έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι το πλαφόν του 5% (αυτό που μένει στο ταμείο μετά την αλλαγή στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών) στις ετήσιες δαπάνες είναι δυνητικό... και πρόσθετη εξασφάλιση ότι δεν θα εξελιχθεί σε εργαλείο μικροπολιτικής εκμετάλλευσης στα χέρια του εκάστοτε υπουργού ΠΕΚΑ.

Ο υπουργός και ο πρόεδρος του ταμείου Κ. Σερράος δήλωσαν άγνοια για το αν έχει αποδοθεί το 50% του φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη, ενώ δεν έδωσαν σαφή εικόνα για το περιεχόμενο του κουμπαρά έως το τέλος του 2011. Πάνω από ένα δισ. είπαν θα φτάσει.

Σε αυτά περιλαμβάνονται τα αποθεματικά του 282 εκατ., 40 εκατ. του ειδικού φορέα δασών, 7,5 εκατ. ευρώ από τη δημοπράτηση των περισσευούμενων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της φετινής χρονιάς και 300 εκατ. ευρώ από το ειδικό τέλος νομιμοποίησης ημιυπαίθριων και λοιπών παρανομιών στα κτήρια με οικοδομική άδεια.

Παρά το γεγονός ότι οι διατάξεις του νόμου αυτού προβλέπουν ότι τα χρήματα αυτά διατίθενται για απόκτηση ελεύθερων χωρών, κοινοχρήστων κ.λπ. στους δήμους από τους οποίους προέρχονται οι δηλώσεις διατήρησης και άρα οι πιθανότητες να ακυρωθούν ως αντισυνταγματικές οι πράξεις αυτές από το ΣτΕ είναι πολλές, ο Γ. Παπακωνσταντίνου προεξόφλησε ότι το ΣτΕ δεν λειτουργεί εν κενώ και αναγνωρίζει τις ανάγκες και την κατάσταση της χώρας.

Σύμφωνα με την κατανομή των ψιχίων των 400 εκατ ευρώ, στο 2011 αναλογούν 60 εκατ., στο 2012 80 εκατ., στο 2013 120 εκατ. ευρώ και στο 2014 140 εκατ. ευρώ.

Όπως ανακοινώθηκε έχουν εγκριθεί πιστώσεις ύψους 21 εκατ., τα οποία θα διατεθούν για απαλλοτριώσεις ώστε να δημιουργηθούν κοινόχρηστοι χώροι όπως προβλέπονται από τα εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια σε 16 δήμους της Αττικής και 37 εκατ. για 18 δήμους της περιφέρειας. Επίσης περί τα 38 εκατ. ευρώ για άρση και επανεπιβολή απαλλοτρίωσης, η οποία αφορά όμως τα έτη 2012-2014.

Ακόμη δε και η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς τους 28 φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, προϋπολογισμού 1 εκατ. ευρώ, παρουσιάστηκε ως φοβερό και τρομερό έργο στήριξης των φορέων.

Πράσινη μη ανθρώπινη συνείδηση

Της Χρυστάλας ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ*

Σ’ αυτή τη χώρα τα πεζοδρόμια είναι είδος πολυτελείας και αποτελούν μόνο διακοσμητικό στοιχείο. Έχει παρεξηγηθεί πλήρως η σημασία τους και ο σκοπός για τον οποίο δημιουργούνται. Όταν δεν έχουν τα γνωστά εμπόδια, βάζουμε από μόνοι μας λες και δεν μπορούμε να τα δούμε άδεια για να περπατήσουν οι πεζοί. Από άγνοια, τα δενδροφυτεύουμε μετατρέποντάς τα σε κήπους και παρτέρια εξαλείφοντας αυτόματα τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Και ενώ ορισμός του πεζοδρομίου στις αναπτυγμένες χώρες και σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ. είναι «Το υπερυψωμένο ή άλλως διαχωριζόμενο τμήμα της οδού που προορίζεται για πεζούς», για κάποιους πεζοδρόμιο είναι «ο εκ δεξιών ή εξ αριστερών και κατά μήκος του οδοστρώματος δενδροφυτευμένος χώρος, το οποίο μάλιστα πρώτα πλακοστρώνουμε για να επιβαρυνθούμε με επί πλέον έξοδα.

Από μειωμένη συνείδηση ασφάλειας και δη συνείδηση οδικής ασφάλειας που χαρακτηρίζει τους πολιτισμένους λαούς, δενδροφυτεύουμε ακόμα και πεζοδρόμια κατά μήκος εξοχικών οικιών σε πευκόφυτες περιοχές, ή στενά πεζοδρόμια κατά μήκος μεγάλων πάρκων.

Αφού πρώτα οι διάφοροι δήμοι έχτισαν ακόμα και τα κοτέτσια χωρίς να προβλέψουν χώρους πρασίνου, ενδιαφέρθηκαν τάχα αργότερα για τον καλλωπισμό και την καθαρή ατμόσφαιρα της περιοχής τους. Ψηλές δενδροφυτευμένες ζαρντινιέρες τοποθετούνται χωρίς σοβαρές μελέτες κατά μήκος των λεωφόρων που στα περισσότερα σημεία από μόνες τους ακόμα και χωρίς τα φυτά κρύβουν την ορατότητα.

Φοίνικες και ευκάλυπτοι σε στενά πεζοδρόμια και σε γωνίες δρόμων που αφενός μεν παίρνουν τη θέση των πεζών, αφετέρου δε τα ακλάδευτα κλαδιά τους κρύβουν όχι μόνο τη σήμανση και τη φωτεινή σηματοδότηση αλλά ουκ ολίγες φορές και ολόκληρη τη διασταύρωση. Καλοστημένες παγίδες που παραπλανούν τους οδηγούς και κυρίως τους οδηγούς δικύκλων. Νέους ανθρώπους οι οποίοι βγάζουν μεροκάματο διανέμοντας πίτσα και σουβλάκι.

Το 82% των τροχαίων ατυχημάτων γίνεται σε γειτονιές των πόλεων λόγω του υπερβολικού αριθμού τροχοφόρων και πεζών. Με το παραμικρό λάθος του οδηγού κάθε τροχοφόρου ή πεζού, υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πιθανότητα εμπλοκής σε ατύχημα. Το 30% των νεκρών από τροχαία ατυχήματα στην Ελλάδα είναι πεζοί. Το δε 50% αυτών των πεζών είναι παιδιά και έφηβοι.

Ενώ σε άλλες πόλεις του εξωτερικού ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού κυκλοφορεί με αναπηρικά καροτσάκια είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω αναπηρίας, στην Ελλάδα η εικόνα αυτή εκλείπει παντελώς. Τόσο που δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι αυτή η κατηγορία ανθρώπων δεν υπάρχει σ’ αυτό τον τόπο. Και όμως 10.000 περίπου αναπηρικά καροτσάκια πωλούνται στη χώρα μας κάθε χρόνο.

Η Ελλάδα είναι Πρώτη σε θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σ’ αυτή τη χώρα τα θύματα λόγω τροχαίων από το 1990 μέχρι τέλος του 2009 είναι 37.100 νεκροί και 63.500 σοβαρά τραυματίες (συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έμειναν ανάπηροι). Ανάπηροι, η πλειοψηφία των οποίων είναι νέοι άνθρωποι που προσπαθούν να προσαρμοστούν σε ένα είδος ζωής που εμείς τους το στερούμε. Συμπεριφερόμενοι απάνθρωπα, και επικαλούμενοι τάχα αγάπη για το πράσινο, καταντήσαμε να «φυτεύουμε» αυτούς τους ανθρώπους σ’ ένα διαμέρισμα-κουτί καθηλώνοντάς τους σε μία αναπηρική καρέκλα με μια οικογένεια να βασανίζεται, να υποφέρει και να αργοπεθαίνει ταυτόχρονα μαζί τους. Τους υποχρεώνουμε να κρυφοκοιτάζουν με ζήλια από την κουρτίνα τις φουντωμένες νεραντζιές που τους παίρνουν τη θέση στο πεζοδρόμιο και οι οποίες παρελαύνουν υπεροπτικά έχοντας την εύνοια του κράτους και των οπαδών της πράσινης χωρίς ίχνος ανθρώπινης συνείδησης.

Προβάλλοντας την πράσινη συνείδηση σαν πολιτισμό και κοιτάζοντας μονόπλευρα, χάσαμε το νόημα. Στην προσπάθειά μας να βρούμε λύσεις για να ανασάνουμε στις αφιλόξενες πια πόλεις μας, παραλογιζόμαστε και εφαρμόζουμε το «ο θάνατός σου η ζωή μου». Ξεχάσαμε ότι η αγάπη για το πράσινο είναι αγάπη για τον άνθρωπο.

Το θέαμα των ανακατεμένων πεζών και τροχοφόρων στο οδόστρωμα είναι εικόνα τριτοκοσμική και προκαλεί ντροπή. Σε μια χώρα που επιθυμεί να χαρακτηρίζεται ως τουριστική, ντροπή προκαλεί και το γεγονός ότι οι τουρίστες παίζουν τη ζωή τους κορώνα γράμματα προσπαθώντας να κυκλοφορήσουν στις πόλεις μας.

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι ολόκληρες περιοχές μπαίνουν σε σχέδιο πόλεως χωρίς να προβλέπονται πεζοδρόμια. Η κυκλοφορία πεζών σε δρόμους τεσσάρων μέτρων με περιφραγμένα περιβόλια και κατοικίες γίνεται επικίνδυνη, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κυκλοφοριακό πρόβλημα ακόμα και στις εξοχές.

Κανένας δεν θα ήθελε να χάνονται δένδρα στις πόλεις και κυρίως στην Αθήνα. Επιβάλλεται όμως να εφεύρουμε λύσεις για να συνυπάρξουν με ασφάλεια άνθρωποι και δένδρα.

1) Τα δένδρα στα πεζοδρόμια τα οποία δεν επιτρέπουν για διάφορους λόγους την πρόσβαση σε πεζούς και άτομα με αναπηρίες πρέπει να μεταφερθούν και να «καθηλωθούν» σε παραπλήσια πάρκα. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, να κοπούν και να φυτευτούν άλλα αντίστοιχα σε αριθμό σε χώρο πρασίνου.

2) Τα φυτά στις γωνίες πλατιών δρόμων τα οποία κρύβουν τη σήμανση, τη φωτεινή σηματοδότηση και γενικά την ορατότητα στους διερχόμενους οδηγούς να μεταφερθούν επίσης.

3) Το ίδιο να γίνει με τα δένδρα που είναι κυριολεκτικά στη μέση του δρόμου. Καταντήσαμε στην κυριολεξία γελοίοι με την προστασία του πρασίνου. Κάθε καλοκαίρι καίγονται χιλιάδες στρέμματα από τα δάση μας τα οποία πολλές φορές θα μπορούσαν να σωθούν αν εφαρμοζόταν μια καλή προληπτική πολιτική, ενώ προστατεύουμε 5-10 γέρικα και γεμάτα κάμπιες πεύκα που δημιουργούν πρόβλημα στη μέση του δρόμου.

4) Να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για να φυτεύουμε θάμνους στις ταράτσες των πολυκατοικιών.

5) Σε διαχωριστικά διαζώματα και νησίδες να τοποθετούνται φυτά τα οποία καθαρίζουν την ατμόσφαιρα και όχι μόνο καλλωπιστικά.

6) Οι ζαρντινιέρες κατά μήκος των κεντρικών λεωφόρων προαστίων θα έπρεπε να αντικατασταθούν με απλή νησίδα με κάγκελο όπου να φυτεύονται δένδρα με ψηλό και καθαρό κορμό ούτως ώστε τα κλαδιά και το φύλλωμά τους να ξεπερνούν το ύψος κάθε πινακίδας σήμανσης και φωτεινής σηματοδότησης. Αν παραμείνουν, το ύψος τους να περιοριστεί τουλάχιστον σε 20 εκατοστά. Τα δε φυτά σ’ αυτές να είναι απλή θαμνώδης πρασιά. Οι λεωφόροι των διαφόρων προαστίων δεν είναι αυτοκινητόδρομοι. Είναι δρόμοι στους οποίους τόσο οι οδηγοί κάθε τύπου οχήματος όσο και οι πεζοί , πρέπει να έχουν πλήρη αίσθηση του τι γίνεται και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας τόσο για λόγους ασφάλειας όσο και ομαλής διέλευσης των οχημάτων.

7) Όλα τα φυτά στους δρόμους θα πρέπει να κλαδεύονται τόσο συχνά όσο απαιτεί η ασφάλεια των διερχομένων και όχι όσο χρειάζεται η επιβίωση των φυτών.

8) Σε περιοχές που μπαίνουν σε σχέδιο πόλεως να προβλέπονται οπωσδήποτε πεζοδρόμια. Να επιβάλλεται δε ποινή στους ιδιοκτήτες οικιών που επιχειρούν από μόνοι τους να τα δενδροφυτεύουν.

Η εισήγηση έγινε στα υπουργεία Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, Προστασίας του Πολίτη, Πολιτισμού και Τουρισμού, Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Έχει δε σταλεί σε όλα τα μέλη της Εδικής Μόνιμης Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας της Βουλής.

Το μεγάλο "πράσινο" deal για τον Αμβρακικό

Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα "ΑΝΑ.Σ.Α"

20 χρόνια φαγούρας χρειάστηκαν για να παραδοθεί οριστικά και αμετάκλητα ο Αμβρακικός Κόλπος στους καταστροφείς του. Με bonus track 120 εκατ. ευρώ.

Σε διαβούλευση έχει θέσει το Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για τον Αμβρακικό Κόλπο με τον προσανατολισμό του να βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις μεγάλες διεκδικήσεις των φορέων και των κατοίκων της περιοχής για ουσιαστική προστασία και ανάπτυξη. Με έμφαση - στα όρια της εμμονής - στον άξονα της «πράσινης ανάπτυξης» δείχνει τον δρόμο για επενδύσεις απ’ όσους όλα τα προηγούμενα χρόνια καταλήστευσαν τα αποθέματά του και εγκλημάτησαν για την περιβαλλοντική του υποβάθμιση. Κυρίως όμως καταργεί το δημόσιο φυσικό πλούτο.
Το 2006 η Εταιρεία Ανάπτυξης Αμβρακικού και οι φορείς, που τη συγκροτούν προχώρησαν στη εκπόνηση σχεδίου με στόχο την υλοποίηση αναπτυξιακών παρεμβάσεων στην περιοχή ως αντιστάθμισμα των περιβαλλοντικών (στα χαρτιά) περιορισμών, που επιβάλει η Κοινή Υπουργική Απόφαση σύμφωνα με την οποία ο υγροβιότοπος αποτελεί Εθνικό Πάρκο.
Μόνο και μόνο η πρόβλεψη αμοιβής τεχνικού συμβούλου με 10 εκατομμύρια ευρώ από το συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος κάνει φανερό ποιοί θα κάνουν κουμάντο στον Αμβρακικό.
Το πρόγραμμα διαρθρώνεται σε τέσσερις άξονες, που περιγράφουν αντικρουόμενες δράσεις. Κάνει λόγο για την εντατική ανάπτυξη υδατοκαλλιεργειών και ιχθυοκαλλιεργειών. Σύμφωνα με το Σύλλογο «Ενεργοί Πολίτες» (από τους πρώτους φορείς, που αντιδρούν και εκφράζουν αντιρρήσεις, επιφυλάξεις και αντιπροτάσεις) πρόκειται για «αυτοκτονία» αφού επιστημονικές μελέτες (που το ελληνικό δημόσιο έχει χρηματοδοτήσει) αποδεικνύουν, ότι η θαλάσσια λεκάνη καταλαμβάνεται κατά 70-80% από ανοξικές μάζες εξ αιτίας των πολλών οργανικών φορτίων και οι οποίες προκάλεσαν τους μαζικούς θανάτους των ψαριών ιχθυοκαλλιεργειών το 1998, 1999 και 2008 με όλες τις τραγικές συνέπειες.
Έτσι οι 20 ιχθυοκαλλιεργητικές μονάδες, που ήδη λειτουργούν στον Αμβρακικό επιβαρύνουν άμεσα τη θαλάσσια λεκάνη και 126.000 τόνοι οργανικής ύλης (προέρχεται από την χαμένη τροφή που δεν προλαβαίνει να καταναλωθεί, τα περιττώματα των ψαριών, τα αντιβιοτικά και τις χαλκούχες ενώσεις που χρησιμοποιούνται για την πλύση των διχτυών) επικάθεται στο βυθό του Αμβρακικού ως μαύρο χαλί και μετατρέποντάς τον σε «νεκρά θάλασσα». Επί πλέον αυτή η δραστηριότητα βρίσκεται σε αντίφαση με οικοτουριστικές δραστηριότητες, κολύμβηση και καταδύσεις που προτείνονται μέσα από το σχέδιο.
Παράλληλα και οι αλιείς της περιοχής ζητώντας την απομάκρυνση των ιχθυοκαλλιεργειών προτείνουν για τον εμπλουτισμό των ιχθυοαποθεμάτων του Κόλπου την ουσιαστική επαναλειτουργία του ιχθυογενετικού σταθμού Πωγωνίτσας με ενδημικά είδη, τόσο για τον εμπλουτισμό της θαλάσσιας λεκάνης όσο και των λιμνοθαλασσών και έτσι να αυξηθούν και οι θέσεις απασχόλησης στους συνεταιρισμούς και ελεύθερους αλιείς.
Στο σχέδιο, που έχει τεθεί σε διαβούλευση δεν γίνεται καμία αναφορά για δράσεις απομάκρυνσης των δεξαμενών υγρών καυσίμων, που υπάρχουν και στην Αμφιλοχία και οι οποίες από μόνες τους αποτελούν διαρκή κίνδυνο για τον Αμβρακικό.
Το σχέδιο επίσης δεν περιγράφει τολμηρές δράσεις για την αποκατάσταση του στομίου του Αμβρακικού από το εκτεταμένο μπάζωμα, που έχει προκαλέσει η ιδιωτική μαρίνα στο Άκτιο.
Στον δεύτερο άξονα του σχεδίου, προϋπολογισμού 53 εκ. ευρώ περιλαμβάνονται δράσεις διαχείρισης και προστασίας φυσικού περιβάλλοντος, διαχείριση και βελτίωση λιμνοθαλασσών, επεξεργασία λυμάτων και διαχείριση αστικών απορριμμάτων και περιγράφεται η κατασκευή και η λειτουργία μονάδας επεξεργασίας ζωϊκών αποβλήτων και φλούδας πορτοκαλιού από ιδιώτες και όχι από την αυτοδιοίκηση και μάλιστα από εκείνες τις επιχειρήσεις (πτηνοκτηνοτροφικές κυρίως), που χρόνια τώρα δεν λειτουργούν ούτε τους βιολογικούς καθαρισμούς επιβαρύνοντας τον Αμβρακικό.
Στον τρίτο άξονα του σχεδίου προϋπολογισμού 26,7 εκ. ευρώ που περιλαμβάνει: ανάδειξη οικοσυστημάτων, αναπλάσεις χώρων, οικισμών και ανάδειξη μνημείων πολιτισμού και επενδυτικές δραστηριότητες οικοτουρισμού – αγροτουρισμού, αξιοποίησης χαρακτηριστικών τοπικών προϊόντων και αλιευτικών προϊόντων την πρωτοκαθεδρία θα διατηρούν οι «ιερές» επιχειρήσεις της Μονής Προφήτη Ηλιού, η οποία κατέχει λιμνοθάλασσες και διβάρια.
17,9 εκατ. ευρώ θα χαρίσει το σχέδιο σε μελετητικά γραφεία για την « Εφαρμογή τεχνολογικά καινοτόμων προσεγγίσεων στην πρωτογενή παραγωγή και διασφάλιση ποιότητας και σήμανσης στα προϊόντα του πρωτογενή τομέα». Σε αυτό τον άξονα ενθαρρύνονται εκτός των άλλων και ΑΠΕ μέσω αιολικών συστημάτων, όταν ο κόλπος βρίσκεται στη διαδρομή μεταναστευτικών πουλιών και εκεί διαβιούν προστατευόμενα ήδη. Επίσης προτείνεται η αξιοποίηση της γεωθερμίας φυσικά από ιδιώτες και δεν διασφαλίζεται η δωρεάν ενέργεια από το πεδίο της Συκιάς προς τους αγρότες της περιοχής.
Μετά από τη λειτουργία των αναπτυξιακών συνδέσμων, τα αλλεπάλληλα συνέδρια και τις διεκδικήσεις ο Αμβρακικός βρίσκεται μια… ανάσα πριν την εκχώρησή του στους ιδιώτες.