Πράσινη μη ανθρώπινη συνείδηση

Της Χρυστάλας ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ*

Σ’ αυτή τη χώρα τα πεζοδρόμια είναι είδος πολυτελείας και αποτελούν μόνο διακοσμητικό στοιχείο. Έχει παρεξηγηθεί πλήρως η σημασία τους και ο σκοπός για τον οποίο δημιουργούνται. Όταν δεν έχουν τα γνωστά εμπόδια, βάζουμε από μόνοι μας λες και δεν μπορούμε να τα δούμε άδεια για να περπατήσουν οι πεζοί. Από άγνοια, τα δενδροφυτεύουμε μετατρέποντάς τα σε κήπους και παρτέρια εξαλείφοντας αυτόματα τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Και ενώ ορισμός του πεζοδρομίου στις αναπτυγμένες χώρες και σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ. είναι «Το υπερυψωμένο ή άλλως διαχωριζόμενο τμήμα της οδού που προορίζεται για πεζούς», για κάποιους πεζοδρόμιο είναι «ο εκ δεξιών ή εξ αριστερών και κατά μήκος του οδοστρώματος δενδροφυτευμένος χώρος, το οποίο μάλιστα πρώτα πλακοστρώνουμε για να επιβαρυνθούμε με επί πλέον έξοδα.

Από μειωμένη συνείδηση ασφάλειας και δη συνείδηση οδικής ασφάλειας που χαρακτηρίζει τους πολιτισμένους λαούς, δενδροφυτεύουμε ακόμα και πεζοδρόμια κατά μήκος εξοχικών οικιών σε πευκόφυτες περιοχές, ή στενά πεζοδρόμια κατά μήκος μεγάλων πάρκων.

Αφού πρώτα οι διάφοροι δήμοι έχτισαν ακόμα και τα κοτέτσια χωρίς να προβλέψουν χώρους πρασίνου, ενδιαφέρθηκαν τάχα αργότερα για τον καλλωπισμό και την καθαρή ατμόσφαιρα της περιοχής τους. Ψηλές δενδροφυτευμένες ζαρντινιέρες τοποθετούνται χωρίς σοβαρές μελέτες κατά μήκος των λεωφόρων που στα περισσότερα σημεία από μόνες τους ακόμα και χωρίς τα φυτά κρύβουν την ορατότητα.

Φοίνικες και ευκάλυπτοι σε στενά πεζοδρόμια και σε γωνίες δρόμων που αφενός μεν παίρνουν τη θέση των πεζών, αφετέρου δε τα ακλάδευτα κλαδιά τους κρύβουν όχι μόνο τη σήμανση και τη φωτεινή σηματοδότηση αλλά ουκ ολίγες φορές και ολόκληρη τη διασταύρωση. Καλοστημένες παγίδες που παραπλανούν τους οδηγούς και κυρίως τους οδηγούς δικύκλων. Νέους ανθρώπους οι οποίοι βγάζουν μεροκάματο διανέμοντας πίτσα και σουβλάκι.

Το 82% των τροχαίων ατυχημάτων γίνεται σε γειτονιές των πόλεων λόγω του υπερβολικού αριθμού τροχοφόρων και πεζών. Με το παραμικρό λάθος του οδηγού κάθε τροχοφόρου ή πεζού, υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πιθανότητα εμπλοκής σε ατύχημα. Το 30% των νεκρών από τροχαία ατυχήματα στην Ελλάδα είναι πεζοί. Το δε 50% αυτών των πεζών είναι παιδιά και έφηβοι.

Ενώ σε άλλες πόλεις του εξωτερικού ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού κυκλοφορεί με αναπηρικά καροτσάκια είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω αναπηρίας, στην Ελλάδα η εικόνα αυτή εκλείπει παντελώς. Τόσο που δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι αυτή η κατηγορία ανθρώπων δεν υπάρχει σ’ αυτό τον τόπο. Και όμως 10.000 περίπου αναπηρικά καροτσάκια πωλούνται στη χώρα μας κάθε χρόνο.

Η Ελλάδα είναι Πρώτη σε θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σ’ αυτή τη χώρα τα θύματα λόγω τροχαίων από το 1990 μέχρι τέλος του 2009 είναι 37.100 νεκροί και 63.500 σοβαρά τραυματίες (συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έμειναν ανάπηροι). Ανάπηροι, η πλειοψηφία των οποίων είναι νέοι άνθρωποι που προσπαθούν να προσαρμοστούν σε ένα είδος ζωής που εμείς τους το στερούμε. Συμπεριφερόμενοι απάνθρωπα, και επικαλούμενοι τάχα αγάπη για το πράσινο, καταντήσαμε να «φυτεύουμε» αυτούς τους ανθρώπους σ’ ένα διαμέρισμα-κουτί καθηλώνοντάς τους σε μία αναπηρική καρέκλα με μια οικογένεια να βασανίζεται, να υποφέρει και να αργοπεθαίνει ταυτόχρονα μαζί τους. Τους υποχρεώνουμε να κρυφοκοιτάζουν με ζήλια από την κουρτίνα τις φουντωμένες νεραντζιές που τους παίρνουν τη θέση στο πεζοδρόμιο και οι οποίες παρελαύνουν υπεροπτικά έχοντας την εύνοια του κράτους και των οπαδών της πράσινης χωρίς ίχνος ανθρώπινης συνείδησης.

Προβάλλοντας την πράσινη συνείδηση σαν πολιτισμό και κοιτάζοντας μονόπλευρα, χάσαμε το νόημα. Στην προσπάθειά μας να βρούμε λύσεις για να ανασάνουμε στις αφιλόξενες πια πόλεις μας, παραλογιζόμαστε και εφαρμόζουμε το «ο θάνατός σου η ζωή μου». Ξεχάσαμε ότι η αγάπη για το πράσινο είναι αγάπη για τον άνθρωπο.

Το θέαμα των ανακατεμένων πεζών και τροχοφόρων στο οδόστρωμα είναι εικόνα τριτοκοσμική και προκαλεί ντροπή. Σε μια χώρα που επιθυμεί να χαρακτηρίζεται ως τουριστική, ντροπή προκαλεί και το γεγονός ότι οι τουρίστες παίζουν τη ζωή τους κορώνα γράμματα προσπαθώντας να κυκλοφορήσουν στις πόλεις μας.

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι ολόκληρες περιοχές μπαίνουν σε σχέδιο πόλεως χωρίς να προβλέπονται πεζοδρόμια. Η κυκλοφορία πεζών σε δρόμους τεσσάρων μέτρων με περιφραγμένα περιβόλια και κατοικίες γίνεται επικίνδυνη, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κυκλοφοριακό πρόβλημα ακόμα και στις εξοχές.

Κανένας δεν θα ήθελε να χάνονται δένδρα στις πόλεις και κυρίως στην Αθήνα. Επιβάλλεται όμως να εφεύρουμε λύσεις για να συνυπάρξουν με ασφάλεια άνθρωποι και δένδρα.

1) Τα δένδρα στα πεζοδρόμια τα οποία δεν επιτρέπουν για διάφορους λόγους την πρόσβαση σε πεζούς και άτομα με αναπηρίες πρέπει να μεταφερθούν και να «καθηλωθούν» σε παραπλήσια πάρκα. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, να κοπούν και να φυτευτούν άλλα αντίστοιχα σε αριθμό σε χώρο πρασίνου.

2) Τα φυτά στις γωνίες πλατιών δρόμων τα οποία κρύβουν τη σήμανση, τη φωτεινή σηματοδότηση και γενικά την ορατότητα στους διερχόμενους οδηγούς να μεταφερθούν επίσης.

3) Το ίδιο να γίνει με τα δένδρα που είναι κυριολεκτικά στη μέση του δρόμου. Καταντήσαμε στην κυριολεξία γελοίοι με την προστασία του πρασίνου. Κάθε καλοκαίρι καίγονται χιλιάδες στρέμματα από τα δάση μας τα οποία πολλές φορές θα μπορούσαν να σωθούν αν εφαρμοζόταν μια καλή προληπτική πολιτική, ενώ προστατεύουμε 5-10 γέρικα και γεμάτα κάμπιες πεύκα που δημιουργούν πρόβλημα στη μέση του δρόμου.

4) Να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για να φυτεύουμε θάμνους στις ταράτσες των πολυκατοικιών.

5) Σε διαχωριστικά διαζώματα και νησίδες να τοποθετούνται φυτά τα οποία καθαρίζουν την ατμόσφαιρα και όχι μόνο καλλωπιστικά.

6) Οι ζαρντινιέρες κατά μήκος των κεντρικών λεωφόρων προαστίων θα έπρεπε να αντικατασταθούν με απλή νησίδα με κάγκελο όπου να φυτεύονται δένδρα με ψηλό και καθαρό κορμό ούτως ώστε τα κλαδιά και το φύλλωμά τους να ξεπερνούν το ύψος κάθε πινακίδας σήμανσης και φωτεινής σηματοδότησης. Αν παραμείνουν, το ύψος τους να περιοριστεί τουλάχιστον σε 20 εκατοστά. Τα δε φυτά σ’ αυτές να είναι απλή θαμνώδης πρασιά. Οι λεωφόροι των διαφόρων προαστίων δεν είναι αυτοκινητόδρομοι. Είναι δρόμοι στους οποίους τόσο οι οδηγοί κάθε τύπου οχήματος όσο και οι πεζοί , πρέπει να έχουν πλήρη αίσθηση του τι γίνεται και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας τόσο για λόγους ασφάλειας όσο και ομαλής διέλευσης των οχημάτων.

7) Όλα τα φυτά στους δρόμους θα πρέπει να κλαδεύονται τόσο συχνά όσο απαιτεί η ασφάλεια των διερχομένων και όχι όσο χρειάζεται η επιβίωση των φυτών.

8) Σε περιοχές που μπαίνουν σε σχέδιο πόλεως να προβλέπονται οπωσδήποτε πεζοδρόμια. Να επιβάλλεται δε ποινή στους ιδιοκτήτες οικιών που επιχειρούν από μόνοι τους να τα δενδροφυτεύουν.

Η εισήγηση έγινε στα υπουργεία Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, Προστασίας του Πολίτη, Πολιτισμού και Τουρισμού, Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Έχει δε σταλεί σε όλα τα μέλη της Εδικής Μόνιμης Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας της Βουλής.

Sea Diamond: «Η οικολογική καταστροφή θα είναι ανυπολόγιστη τα επόμενα χρόνια»

Ψήφισμα για την άμεση ανέλκυση του ναυαγίου του Sea Diamond κατέθεσε στο Υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων χθες, Τρίτη το πρωί, η Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Θηραίων Πολιτών. “Η οικολογική καταστροφή από το ναυάγιο θα είναι ανυπολόγιστη τα επόμενα χρόνια” υπογράμμισε ο Γιώργος Διακοφωτάκης, ιδρυτικό μέλος της επιτροπής “Δράση για τη Σαντορίνη”, μιλώντας στο tvxs.gr.

της Κωσταντίνας Τσιλομελέκη

Περίπου 250 κάτοικοι του νησιού συγκεντρώθηκαν εχθές στην πλατεία Συντάγματος, επιχειρώντας να ασκήσουν πίεση προκειμένου να εξασφαλίσουν κάποια δέσμευση από την πολιτική ηγεσία για την ανέλκυση του ναυαγίου. Τα ΜΑΤ αρχικά τους εμπόδιζαν να φτάσουν στη Βουλή, όμως λίγη ώρα αργότερα αντιπροσωπεία τους συναντήθηκε με το Γενικό Γραμματέα του Κοινοβουλίου, Θάνο Παπαϊωάννου, ενώ δύο επιτροπές τους επισκέφτηκαν τον Συνήγορο του Πολίτη και το Υπουργείο Θαλάσσιων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, όπου και κατέθεσαν ψήφισμα. “Για ακόμα μια φορά, μας έστελναν από επιτροπή σε επιτροπή χωρίς αποτέλεσμα” δήλωσε ο κ. Διακοφωτάκης.

Η απάντληση των καυσίμων του Sea Diamond, που ξεκίνησε ένα χρόνο πριν, δεν καθησύχασε τους κατοίκους του νησιού, αλλά ούτε τις οικολογικές οργανώσεις, οι οποίες μιλούν για φαρσοκωμωδία και εμπαιγμό. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων που επιμελείται το ΕΛΚΕΘΕ δεν μπορούν να προβλέψουν τις μελλοντικές συνέπειες του ναυαγίου. Η κηλίδα των καυσίμων είναι ακόμα ορατή και, σύμφωνα με μελέτη επιστημονικής ομάδας του Πανεπιστήμιου Κρήτης, οι διαρροές πετρελαιοειδών και ρυπογόνων υλικών συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Παράλληλα, έχει ανιχνευτεί ποσότητα βαρέων μετάλλων, η οποία επιβάλλει περαιτέρω διερεύνηση. Όσο καθυστερεί η ανέλκυση, η διάβρωση του πλοίου το καθιστά μια εν δυνάμει πηγή ρύπανσης. Ταυτόχρονα κρίνεται ανεπαρκές το πλωτό φράγμα πάνω από το ναυάγιο και σύμφωνα με την μελέτη πρέπει να διπλασιαστεί, ώστε να διαφυλαχτούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι γειτονικές ακτές.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η απάντληση καθυστερεί λόγω της αυξημένης οικονομικής δαπάνης που απαιτεί. Ωστόσο, αυτό δεν ικανοποιεί τους κατοίκους και τις οικολογικές οργανώσεις. Σύμφωνα με τον κ. Διακοφωτάκη, "ο αγώνας δεν θα σταματήσει, μέχρι να ανελκυθεί η τοξική βόμβα που υπάρχει στο βυθό του νησιού τρία χρόνια τώρα".

Η ιστορία του ναυαγίου

Στις 5 απριλίου του 2007, στις 4 το απόγευμα, το κρουαζιερόπλοιο M/S Sea Diamond με 1.153 επιβάτες και 390 άτομα πλήρωμα προσκρούει, κατά τη διαδικασία κατάπλου στον Όρμο Φηρών της Σαντορίνης, σε χαρτογραφημένο ύφαλο. Ρυμουλκείται σε διπλανό όρμο, όπου και βυθίζεται σε βάθος 50 μέτρων 14 ώρες μετά την επιχείρηση εγκατάλειψής του. Δύο γάλλοι -πατέρας και κόρη- που επέβαιναν στο κρουζιερόπλοιο αγνοούνται.

Πολλά ήταν τα ερωτήματα που προέκυψαν μετά τη βύθιση, ενώ επιχειρήθηκε απόδοση ευθυνών στους υπαίτιους από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας. Οι κάτοικοι του νησιού, μπροστά στον κίνδυνο ρύπανσης της θαλάσσιας περιοχής γύρω από το ναυάγιο, οργανώνονται σε επιτροπές με βασικό αίτημα την ανέλκυση του. Σύμφωνα με απόφαση του αρμόδιου, τότε, υπουργού, επιβλήθηκε πρόστιμο πάνω από 1,1 εκατ. ευρώ σε βάρος του πλοιάρχου και της πλοιοκτήτριας εταιρίας, καθώς δεν πραγματοποιήθηκε διενέργεια δειγματοληψιών, καταγραφή και συνεχής παρακολούθηση των συνεπειών στη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα της ευρύτερης περιοχής του ναυαγίου. Από τη μεριά της, η πλοιοκτήτρια εταιρία ανακοίνωσε ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία και ότι το "σφάλμα" ήταν η λανθασμένη χαρτογράφηση της περιοχής και βασική αιτία του ναυαγίου.

Το Μάιο του 2009 και δύο χρόνια μετά το ναυάγιο ξεκινά η απάντληση των καυσίμων από το κρουαζιερόπλοιο, με την επίβληψη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Δέκα μέρες μετά σταματά, ενώ οι κάτοικοι λαμβάνουν ασαφείς απαντήσεις όπως, ότι η αρμόδια για την απάντληση εταιρία δεν πληρωνόταν από την πλοιοκτήτρια. Τελικά ολοκληρώνεται τέσσερις εβδομάδες αργότερα με την εταιρία να δηλώνει ότι κάλυψε τα έξοδα της διαδικασίας λόγω "καλής θέλησης".

Το ΥΠΕΚΑ, τον περασμένο Μάρτιο και τρία χρόνια μετά το συμβάν, διαμορφώνει ένα ολοκληρωμένο σύστημα περιβαλλοντικής προστασίας της θαλάσσιας περιοχής της Σαντορίνης. Εξαγγέλει "δραστική" αντιμετώπιση του θέματος που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, συστηματοποιήση του προγράμματος παρακολούθησης των επιπτώσεων του ναυαγίου, χωρίς να αναφέρει πουθενά το σενάριο ανέλκυσής του. Παράλληλα το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών(ΕΛΚΕΘΕ) εμφανίζει απατελέσματα αναλύσεων "καθησυχαστικά" για το Υπουργείο, όχι όμως και για τους κατοίκους του νησιού.

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Η καταστροφή της φύσης καταστρέφει την οικονομία

Τεράστιο οικονομικό κόστος έχει για την ανθρωπότητα η καταστροφή τωνοικοσυστημάτων και η απώλεια ειδών χλωρίδας και πανίδας. Πρόκειται για την κατακλείδα της μελέτης «Οικονομία των Οικοσυστημάτων και της Βιοποικιλότητας» η οποία πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Συγκεκριμένα, η ετήσια απώλεια φυσικού κεφαλαίου αποτιμάται σ’ ένα ποσό μεταξύ 2 με 5 τρισ. δολαρίων, και αυτό μόνον ως το οικονομικό αποτέλεσμα της καταστροφής των δασών. Συγκριτικά, η χρηματοπιστωτική κρίση έχει κοστίσει μέχρι στιγμής 1 και πλέον τρισ. δολάρια.

Κι αν δεν υπάρξει άμεση δράση, το κόστος θα γίνει ακόμα μεγαλύτερο, ιδίως αν συνεχιστούν οι σημερινοί ρυθμοί εξαφάνισης.

Ως πιο σημαντικές αιτίες της μείωσης της βιοποικιλότητας και αλλοίωσης των υπηρεσιών που προσφέρουν τα οικοσυστήματα θεωρούνται η αλλαγή των χρήσεων γης, η υποβάθμιση οικοτόπων, η αλλαγή της φυσικής ροής ποταμών, η υπεράντληση νερού και η υπεραλίευση. Επίσης σημαντικό ρόλο παίζουν οι κλιματικές αλλαγές, η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και της ατμόσφαιρας.

Ηδη από το 2002, είχε αποφασιστεί η υιοθέτηση μέτρων προκειμένου να ανακοπεί ο ρυθμός αυτός εξαφάνισης με χρονικό ορίζοντα το 2010. Ωστόσο, καμία χώρα στον κόσμο, με βάση τις 110 εκθέσεις που συμπεριελήφθησαν στο πρόγραμμα, δεν έχει καλύψει τον στόχο που είχε τεθεί το 2010.

Σύμφωνα με τον Σούκντεφ, αυτό συμβαίνει γιατί τα κέντρα αποφάσεων είτε αγνοούν είτε υποτιμούν τις ποικίλες υπηρεσίες προστασίας που παρέχει δωρεάν η φύση, όπως καθαρισμό του νερού, αντιπλημμυρική προστασία, παραγωγή τροφής και αποθήκευση άνθρακα, επειδή αυτές δεν αποτιμώνται με όρους αγοράς.

Αποτίμηση
Η μελέτη λοιπόν έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, επιχειρώντας μία οικονομική αποτίμηση και καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως η αναλογία του κόστους της διατήρησης των οικοσυστημάτων ως προς τα οικονομικά οφέλη είναι μεταξύ του 1 προς 10 ως 1 προς 100. Αυτό σημαίνει πως ένα δολάριο που δίνεται σήμερα για την προστασία της βιοποικιλότητας θα αποφέρει μακροπρόθεσμα 10 έως 100 δολ.

Η διατήρηση και η επέκταση των ζωνών προστασίας, όπως έχει περιγραφεί στους στόχους του 2002, θα στοιχίσει 45 δισ. δολάρια τον χρόνο, όταν τα οφέλη από τη διατήρηση της βιοποικιλότητας αποτιμούνται στα 4 με 5 τρισ.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται στη μελέτη πως υπηρεσίες της φύσης, όπως η διασφάλιση νερού και η ρύθμιση του κλίματος, είναι συχνά πιο φθηνές από άλλες τεχνικές λύσεις.

Τα δάση, για παράδειγμα, αποθηκεύουν τεράστιες ποσότητες άνθρακα (547 γιγατόνους) και μπορούν να δεσμεύσουν ακόμη και 4,8 γιγατόνους ετησίως, επομένως τα μέτρα που θα υιοθετηθούν για την ανάσχεση της αποψίλωσής τους, θα είναι πάντοτε πιο οικονομικά εκείνων για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΣΟΚ
Για πρώτη φορά, από την εποχή των δεινοσαύρων, η ανθρώπινη δραστηριότητα οδηγεί ζώα και φυτά σε εξαφάνιση 1.000 φορές γρηγορότερα από την εξέλιξη νέων ειδών.

Τα τελευταία 30 χρόνια, οι δασικές εκτάσεις παγκοσμίως έχουν συρρικνωθεί κατά 40%. Σε 25 κράτη έχουν εξαφανιστεί πλήρως, ενώ σε άλλα 29 έχουν χαθεί κατά 90%.

Από το 1900 και μετά, έχει εξαφανιστεί το 50% των υδροβιότοπων.

Ενα στα πέντε θηλαστικά, ένα στα τρία αμφίβια και ένα στα επτά πουλιά έχουν εξαφανιστεί ή απειλούνται με εξαφάνιση, ενώ το 60% των κοραλλιογενών υφάλων προβλέπεται, μέχρι το 2030, να χαθεί για πάντα.

Η προστασία της βιοποικιλότητας σε αριθμούς
Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι το 2050

μπορεί να χαθεί το 11% της χερσαίας βιοποικιλότητας του πλανήτη. Λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα κύρια οφέλη που αποφέρουν τα δάση στον άνθρωπο, η μείωση αυτή μπορεί να σημαίνει οικονομικό κόστος ίσο με 5% του ετήσιου παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2050.

Προστατευόμενες 100.000 περιοχές βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας. Εχει υπολογιστεί ότι παγκοσμίως οι περιοχές αυτές προσφέρουν αγαθά και υπηρεσίες αξίας 4,4-5,2 τρισ. δολ. το χρόνο.

Καταστροφές 2,2 τρισ. $ ήταν το κόστος της καταστροφής που προκάλεσαν στο περιβάλλον το 2008, οι 3000 μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως.

Καραϊβική 80% μειώθηκαν κατά τα τελευταία 30 χρόνια οι κοραλλιογενείς ύφαλοι. Ο άμεσος αντίκτυπος ήταν η μείωση του εισοδήματος κατά 20% από τον τουρισμό.

Μ. ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΧΡ. ΚΑΤΣΑΡΟΣ

Το μεγάλο "πράσινο" deal για τον Αμβρακικό

Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα "ΑΝΑ.Σ.Α"

20 χρόνια φαγούρας χρειάστηκαν για να παραδοθεί οριστικά και αμετάκλητα ο Αμβρακικός Κόλπος στους καταστροφείς του. Με bonus track 120 εκατ. ευρώ.

Σε διαβούλευση έχει θέσει το Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για τον Αμβρακικό Κόλπο με τον προσανατολισμό του να βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις μεγάλες διεκδικήσεις των φορέων και των κατοίκων της περιοχής για ουσιαστική προστασία και ανάπτυξη. Με έμφαση - στα όρια της εμμονής - στον άξονα της «πράσινης ανάπτυξης» δείχνει τον δρόμο για επενδύσεις απ’ όσους όλα τα προηγούμενα χρόνια καταλήστευσαν τα αποθέματά του και εγκλημάτησαν για την περιβαλλοντική του υποβάθμιση. Κυρίως όμως καταργεί το δημόσιο φυσικό πλούτο.
Το 2006 η Εταιρεία Ανάπτυξης Αμβρακικού και οι φορείς, που τη συγκροτούν προχώρησαν στη εκπόνηση σχεδίου με στόχο την υλοποίηση αναπτυξιακών παρεμβάσεων στην περιοχή ως αντιστάθμισμα των περιβαλλοντικών (στα χαρτιά) περιορισμών, που επιβάλει η Κοινή Υπουργική Απόφαση σύμφωνα με την οποία ο υγροβιότοπος αποτελεί Εθνικό Πάρκο.
Μόνο και μόνο η πρόβλεψη αμοιβής τεχνικού συμβούλου με 10 εκατομμύρια ευρώ από το συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος κάνει φανερό ποιοί θα κάνουν κουμάντο στον Αμβρακικό.
Το πρόγραμμα διαρθρώνεται σε τέσσερις άξονες, που περιγράφουν αντικρουόμενες δράσεις. Κάνει λόγο για την εντατική ανάπτυξη υδατοκαλλιεργειών και ιχθυοκαλλιεργειών. Σύμφωνα με το Σύλλογο «Ενεργοί Πολίτες» (από τους πρώτους φορείς, που αντιδρούν και εκφράζουν αντιρρήσεις, επιφυλάξεις και αντιπροτάσεις) πρόκειται για «αυτοκτονία» αφού επιστημονικές μελέτες (που το ελληνικό δημόσιο έχει χρηματοδοτήσει) αποδεικνύουν, ότι η θαλάσσια λεκάνη καταλαμβάνεται κατά 70-80% από ανοξικές μάζες εξ αιτίας των πολλών οργανικών φορτίων και οι οποίες προκάλεσαν τους μαζικούς θανάτους των ψαριών ιχθυοκαλλιεργειών το 1998, 1999 και 2008 με όλες τις τραγικές συνέπειες.
Έτσι οι 20 ιχθυοκαλλιεργητικές μονάδες, που ήδη λειτουργούν στον Αμβρακικό επιβαρύνουν άμεσα τη θαλάσσια λεκάνη και 126.000 τόνοι οργανικής ύλης (προέρχεται από την χαμένη τροφή που δεν προλαβαίνει να καταναλωθεί, τα περιττώματα των ψαριών, τα αντιβιοτικά και τις χαλκούχες ενώσεις που χρησιμοποιούνται για την πλύση των διχτυών) επικάθεται στο βυθό του Αμβρακικού ως μαύρο χαλί και μετατρέποντάς τον σε «νεκρά θάλασσα». Επί πλέον αυτή η δραστηριότητα βρίσκεται σε αντίφαση με οικοτουριστικές δραστηριότητες, κολύμβηση και καταδύσεις που προτείνονται μέσα από το σχέδιο.
Παράλληλα και οι αλιείς της περιοχής ζητώντας την απομάκρυνση των ιχθυοκαλλιεργειών προτείνουν για τον εμπλουτισμό των ιχθυοαποθεμάτων του Κόλπου την ουσιαστική επαναλειτουργία του ιχθυογενετικού σταθμού Πωγωνίτσας με ενδημικά είδη, τόσο για τον εμπλουτισμό της θαλάσσιας λεκάνης όσο και των λιμνοθαλασσών και έτσι να αυξηθούν και οι θέσεις απασχόλησης στους συνεταιρισμούς και ελεύθερους αλιείς.
Στο σχέδιο, που έχει τεθεί σε διαβούλευση δεν γίνεται καμία αναφορά για δράσεις απομάκρυνσης των δεξαμενών υγρών καυσίμων, που υπάρχουν και στην Αμφιλοχία και οι οποίες από μόνες τους αποτελούν διαρκή κίνδυνο για τον Αμβρακικό.
Το σχέδιο επίσης δεν περιγράφει τολμηρές δράσεις για την αποκατάσταση του στομίου του Αμβρακικού από το εκτεταμένο μπάζωμα, που έχει προκαλέσει η ιδιωτική μαρίνα στο Άκτιο.
Στον δεύτερο άξονα του σχεδίου, προϋπολογισμού 53 εκ. ευρώ περιλαμβάνονται δράσεις διαχείρισης και προστασίας φυσικού περιβάλλοντος, διαχείριση και βελτίωση λιμνοθαλασσών, επεξεργασία λυμάτων και διαχείριση αστικών απορριμμάτων και περιγράφεται η κατασκευή και η λειτουργία μονάδας επεξεργασίας ζωϊκών αποβλήτων και φλούδας πορτοκαλιού από ιδιώτες και όχι από την αυτοδιοίκηση και μάλιστα από εκείνες τις επιχειρήσεις (πτηνοκτηνοτροφικές κυρίως), που χρόνια τώρα δεν λειτουργούν ούτε τους βιολογικούς καθαρισμούς επιβαρύνοντας τον Αμβρακικό.
Στον τρίτο άξονα του σχεδίου προϋπολογισμού 26,7 εκ. ευρώ που περιλαμβάνει: ανάδειξη οικοσυστημάτων, αναπλάσεις χώρων, οικισμών και ανάδειξη μνημείων πολιτισμού και επενδυτικές δραστηριότητες οικοτουρισμού – αγροτουρισμού, αξιοποίησης χαρακτηριστικών τοπικών προϊόντων και αλιευτικών προϊόντων την πρωτοκαθεδρία θα διατηρούν οι «ιερές» επιχειρήσεις της Μονής Προφήτη Ηλιού, η οποία κατέχει λιμνοθάλασσες και διβάρια.
17,9 εκατ. ευρώ θα χαρίσει το σχέδιο σε μελετητικά γραφεία για την « Εφαρμογή τεχνολογικά καινοτόμων προσεγγίσεων στην πρωτογενή παραγωγή και διασφάλιση ποιότητας και σήμανσης στα προϊόντα του πρωτογενή τομέα». Σε αυτό τον άξονα ενθαρρύνονται εκτός των άλλων και ΑΠΕ μέσω αιολικών συστημάτων, όταν ο κόλπος βρίσκεται στη διαδρομή μεταναστευτικών πουλιών και εκεί διαβιούν προστατευόμενα ήδη. Επίσης προτείνεται η αξιοποίηση της γεωθερμίας φυσικά από ιδιώτες και δεν διασφαλίζεται η δωρεάν ενέργεια από το πεδίο της Συκιάς προς τους αγρότες της περιοχής.
Μετά από τη λειτουργία των αναπτυξιακών συνδέσμων, τα αλλεπάλληλα συνέδρια και τις διεκδικήσεις ο Αμβρακικός βρίσκεται μια… ανάσα πριν την εκχώρησή του στους ιδιώτες.

Οι μεγαλο... σκουπιδιάρηδες

Τα ρέστα τους δίνουν σε όλα τα επίπεδα, για να περάσει από την πίσω πόρτα η πανάκριβη και επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον καύση των απορριμμάτων στη χώρα μας, οι μεγαλοεργολάβοι, οι οποίοι ανακάλυψαν τη νέα «λεωφόρο» του κέρδους.

Τα ονόματα που κινούν τα νήματα είναι τα γνωστά και μη εξαιρετέα που μονοπω­λούν τα μεγάλα έργα και τώρα έχουν ανα­λάβει εργολαβικά να πασάρουν και τη μέ­θοδο της καύσης των σκουπιδιών σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, αφού ανακάλυψαν το νέο και πολλά υποσχόμενο για τις επόμενες δεκαετίες Ελ Ντοράντο.

Οι πιέσεις έχουν ξεκινήσει σε όλα τα επίπεδα, στους δημάρχους, τους νομάρχες, τους περιφερειάρχες, αρμόδιους και μη υπουργούς, συμβούλους και παρασυμβούλους σε πρώην και νυν ΥΠΕΧΩΔΕ, ΥΠΕΚΑ, Εσωτερικών και Μαξίμου.

Το στενό μαρκάρισμα έχει ξεκινήσει εδώ και τουλάχιστον 5 χρόνια και οι κόποι τους είναι στο παρά πέντε της «εξαργύρωσης», αφού ω, του θαύματος ο κεντρικός περι­φερειακός σχεδιασμός για τη διαχείριση των απορριμμάτων αρχίζει και «μυρίζει» από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα νέες και πανάκριβες μεθόδους καύσης.

Οι προτάσεις πέφτουν σαν το χαλάζι από τη Ρόδο και τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Ημαθία, την Πελοπόννησο και την Κρήτη!

Η μεθόδευση ξεκίνησε με τη συνερ­γασία τοπικών «αρχόντων», οι οποίοι όχι μόνον έκαναν το «παπί», αλλά τρομοκρα­τούσαν τους πολίτες για την καταστροφή που θα φέρει στον τόπο τους ένας Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, γε­μίζοντας παράλληλα την περιοχή τους με τους μεγαλοεργολάβους - πλασιέ των εργοστασίων καύσης.

Οι ίδιοι τοπικοί άρχοντες έγραψαν στα παλιά τους τα παπούτσια κάθε προσπά­θεια ανακύκλωσης και μόνον τώρα που οι πολίτες έχουν καταλάβει το παιχνίδι και οι δημοτικές εκλογές πλησιάζουν άρχισαν να το παίζουν προβληματισμένοι…

Διόδια και... σκουπίδια!

Από τους πρώτους επιχειρηματικούς ομίλους που έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στα «χρυσά» σκουπίδια είναι ο όμι­λος Μπόμπολα, που φρόντισε την κατάλ­ληλη στιγμή να «επενδύσει» στην τεχνολο­γία της καύσης μέσω του πλασαρίσματος της μεθόδου SDF και RDF.

Το κόλπο είναι γνωστό εδώ και τουλά­χιστον μια δεκαετία. Η βιομηχανία της καύσης, βλέποντας να χάνει το παιχνίδι και δισεκατομμύρια ευρώ, άλλαξε τη στρατηγική της και προσπαθεί να πουλή­σει με άλλα ονόματα την πραμάτεια της. Δεν μιλάνε, πλέον, για καύση, αλλά για αεριοποίηση, πυρόλυση, τεχνολογίες πλάσματος και το τυποποιημένο καύσιμο από απορρίμματα RDF, προσπαθώντας να «ξεπλύνουν» τη μέθοδο της καύσης και να την παρουσιάσουν ως μια «πράσινη» εναλλακτική πρόταση, με την οποία και ξε­φορτωνόμαστε τα σκουπίδια και ενέργεια παράγουμε.

Μεγαλοπαράγοντες της Αυτοδιοίκησης έχουν μπει στο κόλπο και πιέζουν ώστε από οποιονδήποτε διαγωνισμό για τη διαχείριση των απορριμμάτων να μην απο­κλειστεί καμία μέθοδος, ούτε η καύση. Και επειδή πρόκειται για μια πανάκριβη μέθο­δο, έχουν «ράψει όλο το κοστούμι», αφού εάν περάσουν τα σχέδιά τους τα εργοστά­σια θα γίνονται με «αυτοχρηματοδότη­ση», μικρή συμμετοχή του Δημοσίου και βέβαια την παραχώρηση για πάνω από μια 25ετία της εκμετάλλευσης του εργοστασί­ου καύσης στους μεγαλοεργολάβους των σκουπιδιών!

Οι πιέσεις είναι τέτοιες, που μέχρι στιγ­μής το υπουργείο Περιβάλλοντος εάν και προωθεί – και μάλιστα με πολύ θετικές νομοθετικές ρυθμίσεις – το ζήτημα της ανακύκλωσης, όχι μόνο δεν έχει πάρει θέση για το ζήτημα της καύσης των απορ­ριμμάτων, αλλά στο σχέδιο νόμου για την προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας περνάει ως «βιοκαύσιμο» και συγκεκριμένα ως δευτερογενές καύσιμο το SDF και το RDF, που παράγονται από την καύση των σκουπιδιών.

Η έμμεση νομιμοποίηση της μεθόδου, μέσα από τα γρανάζια της παραγωγής ενέργειας, αποτελεί τον «Δούρειο Ίππο» για να περάσει η καύση σε όλες τις περιφέ­ρειες της χώρας, αφού σχεδόν στο σύνολό τους έχει εκφραστεί ενδιαφέρον από με­γάλες εταιρείες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», η παράγραφος αυτή στο νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ δεν αποκλείεται τελικά να αποσυρθεί από την Τίνα Μπιρμπίλη, όμως το θέμα της καύσης παραμένει ανοικτό όσο δεν υπάρχει μια σαφής πολιτική θέση. Όσο η κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία δεν ξεκαθαρίζουν με ποιους θα πάνε και ποιους θα αφήσουν. Γιατί μπορεί μέχρι σήμερα οι αντιδράσεις των κατοίκων να έχουν αποτρέψει την εγκατάσταση εργο­στασίου καύσης, τα συμφέροντα, όμως, που παίζονται είναι πολλά, μεγάλα και με διεθνείς συμμαχίες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες τέσσερις από τις μεγαλύ­τερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας, η Οικολογική Εταιρεία Ανακύ­κλωσης, η Greenpeace, το Δίκτυο Με­σόγειος SOS και το WWF Ελλάς, κατήγ­γειλαν ότι «σε διάφορα μέρη της Ελλάδας (Αττική, Θεσσαλονίκη, Ημαθία, Ρόδο, Κρήτη, Πελοπόννησο) προωθούνται οι πιο επικίνδυνες και ακριβές τεχνολογικές επιλογές διαχείρισης απορριμμάτων», όπως είναι η βιολογική ξήρανση σε συν­δυασμό με θερμική επεξεργασία – έτσι έχουν βαφτιστεί οι νέες μέθοδοι καύσης των απορριμμάτων.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζήτησαν, μάλιστα, από την υπουργό Περιβάλλοντος Τίνα Μπιρμπίλη να δώσει οριστική και ξε­κάθαρη απάντηση στο πιο κρίσιμο δίλημμα: ορθολογική διαχείριση απορριμμάτων (πρό­ληψη - ανακύκλωση - κομποστοποίηση) ή ακριβή, αναποτελεσματική και επικίνδυνη καύση απορριμμάτων;

Όπως επεσήμαναν στην κοινή τους ανα­κοίνωση, «η απουσία ξεκάθαρης πολιτικής προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικά βιώσιμης διαχείρισης των απορριμμάτων τε­λικά ευνοεί την καύση».

Στο ερώτημα αυτό, καλό θα ήταν εν όψει και των δημοτικών εκλογών να απαντήσουν και οι υποψήφιοι δήμαρχοι, περιφερειάρχες και μίνι πρωθυπουργοί, η πλειονότητα των οποίων μέχρι σήμερα δείχνει να αγνοεί επιδει­κτικά τη διαχείριση των σκουπιδιών μέσα από τη μέθοδο της ανακύκλωσης, περιορίζοντας τη δράση τους σε φιέστες και παιδικά χάπε­νινγκ, όταν, βέβαια, υπάρχουν χορηγοί…

Επενδύσεις και αντιδράσεις

Ο όμιλος Μπόμπολα έκανε τις πρώτες επενδύσεις στη Θήβα και απλώς περιμένει το πράσινο φως για το πρώτο εργοστάσιο καύσης στη χώρα μας. Όπως καταγγέλλουν φορείς και κάτοικοι της περιοχής, η κατα­σκευαστική εταιρεία Ηλέκτωρ Α.Ε., συμφε­ρόντων Μπόμπολα, που έχει αναλάβει την κατασκευή του Χώρου Υγειονομικής Ταφής στη Θήβα, αγόρασε ήδη εκτάσεις και για την κατασκευή του εργοστασίου καύσης, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να κάψει πε­ρίπου 200.000 τόνους τον χρόνο καύσιμης ύλης που προέρχεται από σκουπίδια (RDF), σε απόσταση έξι χιλιομέτρων από τη Θήβα.

Είναι χαρακτηριστικό του σκληρού πόκερ που παίζεται ότι αρχικά παράγοντες της πε­ριοχής έβλεπαν με καλό μάτι την κατασκευή του εργοστασίου καύσης και άρχισαν να κινητοποιούνται μόνον όταν οι πολίτες ξεση­κώθηκαν.

Η Επιτροπή Αγώνα και βουλευτές του νομού επισκέφτηκαν την περασμένη Πα­ρασκευή την υπουργό Περιβάλλοντος και φαίνεται ότι, τουλάχιστον για το εργοστάσιο καύσης στη Θήβα, η Τίνα Μπιρμπίλη έχει έτοιμη, εκτός απροόπτου, την κόκκινη κάρτα.

Την ίδια ώρα, όμως, η εταιρεία Ηλέκτωρ «χτυπάει» στην Ημαθία. Όπως καταγγέλλει η Οικολογική Κίνηση Βέροιας, η εταιρεία συμφερόντων Μπόμπολα επιχειρεί να κατα­σκευάσει σε απόσταση αναπνοής από τον Αλιάκμονα εργοστάσιο καύσης, το οποίο παρουσιάζει ως ερευνητικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή ξένου πανεπιστημίου. Το εν λόγω εργοστάσιο θα κοστίσει περισσότερα από 20 εκατομμύρια ευρώ και θα παραχωρη­θεί η εκμετάλλευσή του για 25 χρόνια στην εταιρεία.

Οι πληροφορίες λένε ότι διάφοροι «άρχο­ντες» πιέζουν για να εξασφαλίσουν 15 εκα­τομμύρια ευρώ από το ΥΠΕΚΑ και 5 εκατομ­μύρια ευρώ από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και μάλιστα βρίσκονται σε καλό δρόμο.

Οι κάτοικοι και στην Ημαθία έχουν ξεση­κωθεί και δηλώνουν αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν την εγκατάσταση του εργοστασί­ου καύσης.

Το πρόβλημα, όμως, έχει πάρει πολύ μεγά­λες διαστάσεις, αφού έκπληκτοι κάτοικοι και φορείς σε διάφορες περιοχές της χώρας ανα­καλύπτουν ότι ο τόπος τους έχει «μελετηθεί» και έχει «επιλεγεί» για την εφαρμογή της νέας τεχνολογίας της καύσης για τη διαχείριση των απορριμμάτων τους.

Πρόσφατα έγινε θυελλώδης λαϊκή συνέ­λευση στα Αθίκια Κορινθίας, αφού και εκεί προβλέπεται η κατασκευή εργοστασίου καύσης έπειτα από πρόταση που κατατέθηκε στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας τον Οκτώ­βριο του 2009 από την εταιρεία POLYECO, η οποία έχει συνεργασία με την Ηλέκτωρ για παραγωγή ενέργειας από την καύση δεμάτων βιομάζας από σκουπίδια.

Ένα βήμα πριν από την κατασκευή εργο­στασίου καύσης βρίσκεται και η Ρόδος με τη σύμφωνη γνώμη δημάρχων του νησιού αλλά και του νομάρχη Δωδεκανήσου.

Το εργοστάσιο θα δέχεται περίπου 250 τό­νους απορριμμάτων την ημέρα και το κόστος κατασκευής του εκτιμάται σε πάνω από 10 εκατομμύρια ευρώ. Και σε αυτή την περίπτω­ση, επειδή δεν υπάρχει φράγκο, θα επιλεγεί η μέθοδος της συγχρηματοδότησης με την παραχώρηση της λειτουργίας του εργοστασί­ου σε ιδιώτες.

Η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης και η Greenpeace θεωρούν το παράδειγμα της Ρόδου ως το πλέον αποκαλυπτικό για τα συμ­φέροντα που κρύβονται πίσω από το πλασά­ρισμα της μεθόδου της καύσης, η οποία λένε ότι είναι καταστροφική για την οικονομία, την υγεία και το περιβάλλον.

Όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, στη Ρόδο η επένδυση σε τε­χνολογία καύσης απαιτεί 100 εκατομμύρια ευρώ, ενώ αντίθετα εάν εφαρμοστεί ένα ολο­κληρωμένο σύστημα διαχείρισης απορριμ­μάτων (πρόληψη - ανάκτηση - ανακύκλωση - εναλλακτική διαχείριση - κομποστοποίηση), το κόστος υπολογίζεται περίπου στα 8 εκα­τομμύρια ευρώ!

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των περιβαλλο­ντικών οργανώσεων, «ταυτόχρονα για κάθε μία θέση εργασίας σε εργοστάσιο καύσης ή ΧΥΤΑ, η ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση προσφέρει από 10 έως και 300 θέσεις εργασίας, ανάλογα το υλικό και τη μέ­θοδο διαχείρισης, ενώ αποφεύγεται η έκλυση επικίνδυνων αερίων όπως οι διοξίνες και εξοι­κονομείται ενέργεια, με συνέπεια να μειώνε­ται η έκκληση διοξειδίου του άνθρακα».

Εφημερίδα "Ποντίκι" 25 Απρίλιος 2010

Πανελλαδική συνάντηση για την ενέργεια

Η θεματική «πόλη, περιβάλλον, οικολογία» του ΣΥΡΙΖΑ διοργανώνει το Σάββατο 17 Απριλίου 2010, πανελλαδική συνάντηση – ανοιχτή συζήτηση με θέμα την ενεργειακή πολιτική στην Ελλάδα. Η συνάντηση θα γίνει στη Θήβα (Συνεδριακό Κέντρο) με ώρα έναρξης 10.00 π.μ., δεδομένου ότι η Βοιωτία εξελίσσεται ανεξέλεγκτα σε νέο ενεργειακό κέντρο της χώρας.

Καλούμε μέλη και φίλους του ΣΥΡΙΖΑ από όλη την Ελλάδα που έχουν κινηματική, επιστημονική και κοινωνική ενασχόληση με τα ζητήματα της ενέργειας αλλά και φορείς, συλλογικότητες και τοπικά κινήματα να συζητήσουμε το θέμα της ενέργειας στη χώρα συμβάλλοντας στην εκπόνηση ενός εναλλακτικού σχεδίου για τον ενεργειακό σχεδιασμό με στόχο τις ανάγκες της κοινωνίας.

Επιθυμία και στόχος μας είναι να εκπροσωπηθούν απόψεις και προσεγγίσεις που φωτίζουν τα προβλήματα του τομέα της ενέργειας και αμφισβητούν τη διάρθρωση του σημερινού ενεργειακού μοντέλου, σε μια συνάντηση ουσιαστική και πλούσια σε προβληματισμό.

Για το λόγο αυτό καλούμε όσους και όσες επιθυμούν να συμμετάσχουν να στείλουν μέχρι τις 31/3/2010 περίληψη της τοποθέτησής τους στην ηλεκτρονική διεύθυνση perivallonsyriza@gmail.com ώστε να γίνει καλύτερη οργάνωση της συζήτησης. Για την οικονομία της συζήτησης οι τοποθετήσεις δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τις 1.000 λέξεις (5-7΄).

Σοκ από τα ευρήματα για την ατμοσφαιρική ρύπανση στις ελληνικές πόλεις

Υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων σχεδόν σε κάθε κτίριο, όχι μόνον της Αθήνας, αλλά και άλλων ελληνικών πόλεων κατέγραψε το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε έρευνά του, με επικίνδυνα σωματίδια να εντοπίζονται στο 94% των κατοικιών. Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, άλλωστε, στη λίστα των δέκα ευρωπαϊκών πόλεων με την μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση (PM10), οι έξι πόλεις είναι ελληνικές.

Μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια, μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα, πτητικές ενώσεις, φορμαλδεΰδη και άλλοι επικίνδυνοι ρύποι «εμπλουτίζουν» την ατμόσφαιρα σε Αθήνα και άλλες πόλεις της Ελλάδας. Μάλιστα, οι ερευνητές της Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος, υπό τον καθηγητή Μάνθο Σανταμούρη, διαπίστωσαν υπερβάσεις των ορίων ασφαλείας σε αρκετούς εσωτερικούς χώρους.

Χαρακτηριστικό – και τρομακτικό- παράδειγμα της ατμοσφαιρικής μόλυνσης που μαστίζει τον αέρα της πρωτεύουσας αποτελεί ένα Κέντρο Υγείας στο λεκανοπέδιο, όπου εντοπίστηκαν τιμές αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ10 έως και 19 φορές υψηλότερες από το επιτρεπόμενο όριο ασφάλειας για την ανθρώπινη υγεία!

Τα ΡΜ10 είναι μικροσκοπικά σωματίδια - με διάμετρο περίπου 10 εκατομμυριοστά του μέτρου - τα οποία εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της αναπνοής, ενέχοντας κινδύνους για την υγεία. Ακόμη πιο επικίνδυνα όμως θεωρούνται τα μικρότερα σωματίδια (με διάμετρο 2,5 και 1 εκατομμυριοστού του μέτρου, ΡΜ2.5 και ΡΜ1 αντίστοιχα) τα οποία επικάθονται στους ιστούς του ανθρώπινου σώματος και σχετίζονται με μακροπρόθεσμες βλάβες της υγείας.

Όπως έχει διαπιστωθεί άλλωστε, τουλάχιστον 1.000 θάνατοι ετησίως στην Αθήνα συνδέονται με τις υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Η έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών έδειξε συγκεντρώσεις σωματιδίων ως και 10 φορές πάνω από τα όρια ως και στο 94% των σπιτιών. «Βασική αιτία της εσωτερικής ρύπανσης στα σπίτια είναι διάφορα υλικά που χρησιμοποιούνται, όπως συνθετικές μοκέτες, βερνίκια με επικίνδυνες ουσίες,αλλά και απορρυπαντικά που απελευθερώνουν τις λεγόμενες οργανικές πτητικές ενώσεις. Σημαντικό ρόλο παίζει και το κάπνισμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι έστω και ένας να καπνίζει σε κλειστό χώρο, η ρύπανση από αιωρούμενα σωματίδια τριπλασιάζεται» εξηγεί ο καθηγητής Σανταμούρης. Σύμφωνα με τη μελέτη, το κάπνισμα παράγει το 54% των σωματιδίων ενώ μπορεί να αυξήσει τη συγκέντρωσή τους έως και 10 φορές πάνω από το όριο ασφαλείας, φτάνοντας τα 500 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (το όριο είναι 50).

Υψηλές συγκεντρώσεις διαπιστώνουν οι ερευνητές και στο διοξείδιο του άνθρακα (CΟ2), κάτι στο οποίο συμβάλλουν σημαντικά,σ το εσωτερικό των κτιρίων, θερμάστρες αερίου και κηροζίνης. Μεγάλες ποσότητες CΟ2 εντοπίστηκαν σε σχολεία, δημόσια κτίρια (όπως του ίδιου του Πανεπιστημίου Αθηνών) αλλά και σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, σε αθλητικό κέντρο της Θεσσαλονίκης που δεν διέθετε μηχανικό αερισμό, οι συγκεντρώσεις CΟ2 έφτασαν και τα 2.800 ppm, με επιτρεπόμενο ανώτατο όριο τα 600.